ผลกระทบของยุคปฏิวัติอุตสาหกรรมครั้งที่ 4 หรืออุตสาหกรรม 4.0

จากคำกล่าวที่ว่า  “One of the features of this Fourth Industrial Revolution is that it does not change what we are doing, but it changes us”  ของ Klaus Schwab นั้นเป็นการกล่าวถึงผลกระทบที่เกิดจากอุตสาหกรรม 4.0 ว่า อุตสาหกรรม 4.0 นั้น ไม่ได้เปลี่ยนสิ่งที่เรากำลังจะทำอยู่แต่มันได้เปลี่ยนพวกเราให้ต้องพัฒนาตนเองให้ตามทันโลก

        

รูปภาพจาก https://th.wikipedia.org/wiki/อุตสาหกรรม_4.0

        ทางผู้เขียนได้เห็นด้วยกับข้อความดังกล่าวเพราะว่าในปัจจุบันอุตสาหกรรม 4.0 นั้นได้ส่งผลต่อการดำเนินชีวิตของทุกคนในสังคมเป็นอย่างมากโดยเฉพาะกลุ่มของนายทุนหรือนายจ้างที่เสาะหาวิธีการเพิ่มกำไรและลดต้นทุนในการผลิตและกลุ่มของแรงงาน ซึ่งจะส่งผลต่อปัญหาการตกงานและปัญหาว่างงานในอนาคตเพราะว่า อุตสาหกรรม 4.0 นั้นเป็นการนำเอาเทคโนโลยีต่างๆมาใช้ในการเพิ่มกำลังในการผลิตและเพิ่มความสามารถในการแข่งขันทางการค้ากับคู่แข่ง ซึ่งทำให้การจ้างแรงงานมาใช้ในการทำงานสายการผลิตนั้นย่อมที่จะมีประสิทธิภาพด้อยกว่าเทคโนโลยีใหม่ๆที่จะถูกนำเข้ามาทดแทน อีกทั้งยังเป็นการลดต้นทุนในการผลิตในระยะยาวซึ่งเป็นผลประโยชน์ที่ดีต่อกลุ่มนายทุนและนายจ้างเป็นอย่างมาก โดยในปัจจุบันก็เริ่มมีการเลิกจ้างแรงงานผลิตกันแล้ว อย่างเช่น บริษัท โตโยต้า มอเตอร์ ประเทศไทย ที่ได้ทำการประกาศการลดการจ้างงานลงโดยได้ให้เหตุผลว่าเกิดจากสภาวะเศรษฐกิจชะลอตัวจนส่งผลต่อการผลิต แต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าเหตุผลหนึ่งก็อาจมาจากการที่สามารถนำเทคโนโลยีเข้ามาทดแทนการทำงานของแรงงานได้ ซึ่งทำให้ผลิตได้มีประสิทธิภาพและมีคุณภาพมากกว่า หรืออย่างบริษัท โอทีซี ไดเฮ็น เอเชีย จำกัด ก็เป็นหนึ่งในบริษัทที่ได้มีการนำเครื่องจักรและเทคโนโลยีสมัยใหม่มาใช้ในการเพิ่มแรงผลิตมากขึ้น และลดการจ้างแรงงานลง โดยได้มีนโยบายอย่างการลดโครงสร้างอายุของแรงงานลงเพื่อเพิ่มอัตราการเกษียณงานมากขึ้นหรือการเลิกรับแรงงานสายการผลิตเป็นระยะเวลา 3 ปี เพื่อลดจำนวนแรงงานในบริษัทลงแต่บริษัทนี้ยังคงมีนโยบายช่วยเหลือแรงงานของบริษัทอยู่อย่างเช่น การจัดการอบรมให้แรงงานมีความสามารถในการใช้เครื่องจักรได้ชำนาญมากขึ้นและมีการย้ายแผนกให้ไปทำงานในแผนกอื่น เป็นต้น

ในส่วนของด้านแรงงานนั้นเป็นด้านที่ได้รับผลกระทบจากอุตสาหกรรม 4.0 มากที่สุดโดยเฉพาะกลุ่มแรงงานทักษะต่ำ เนื่องจากว่างานที่กลุ่มแรงงานเหล่านี้ทำได้ส่วนใหญ่นั้นสามารถที่จะถูกทดแทนได้จากการทำงานของเทคโนโลยีสมัยใหม่ เช่น อุตสาหกรรมสิ่งทอ เสื้อผ้า รองเท้าหรือแม้กระทั่งกลุ่มพนักงานบริการตามร้านต่างๆกลุ่มแรงงานเหล่านี้เป็นกลุ่มเสี่ยงที่มีอัตราการถูกเลิกจ้างงานมากที่สุดหากเทียบกับกลุ่มอื่นๆโดยมีอัตราได้รับผลกระทบมากถึง 70-80% ซึ่งการที่แรงงานตกงานก็จะก่อให้เกิดการขาดรายได้ของกลุ่มแรงงานและเศรษฐกิจก็จะแย่ตามไปด้วย ทำให้กลุ่มแรงงานเหล่านี้นั้นจำเป็นที่จะต้องทำการปรับตัว เรียนรู้ทักษะในการทำงานใหม่ๆ เพื่อทำงานในอุตสาหกรรม 4.0 อย่างเช่น การเรียนรู้เกี่ยวกับด้าน Programming เป็นต้น และนอกจากจะเป็นการพัฒนาฝีมือในการทำงานให้เหมาะกับการทำงานในอุตสาหกรรม 4.0 แล้วนั้นยังเป็นการเพิ่มโอกาศในการแข่งขันกับแรงงานอย่างพม่าหรือกัมพูชาที่เป็นที่ต้องการของนายทุนเพราะค่าตัวที่ถูกกว่าอีกด้วย

รูปภาพจาก http://www.thailandindustry.com/indust_newweb/onlinemag_preview.php?cid=1537

แม้ว่าอุตสาหกรรม 4.0 หากดูเพียงผิวเผินแล้วนั้น อาจจะมองได้ว่าเป็นเรื่องที่ดูไม่เป็นปัญหากับคนที่ไม่ได้คิดจะไปเป็นแรงงานตามโรงงานต่างๆอีกทั้งยังมองว่าเป็นเรื่องดีด้วยซ้ำเพราะด้วยการนำเทคโนโลยีต่างๆเข้ามาทำงานแทนนั้นได้ทำให้การดำเนินชีวิตประจำวันของเรานั้นสะดวกสบายมายิ่งขึ้น อย่างการใช้ซอฟต์แวร์และโปรแกรมต่างๆในการทำงาน การสั่งซื้อสินค้าต่างๆผ่านทางอินเตอร์เน็ตทำให้ไม่จำเป็นต้องเดินทางไปถึงที่ร้านก็ดูจะเป็นเรื่องที่ดีต่อชีวิตประจำวันของเรา แต่หากมองและวิเคราะห์ถึงผลกระทบของอุตสาหกรรม 4.0 ที่จะเกิดขึ้นกับเราในเรื่องของการจ้างงานก็อาจจะเป็นปัญหากับพวกเราได้เพราะความต้องการทางด้านทักษะในการทำงานจะสูงมากยิ่งขึ้นกว่าในปัจจุบันและแน่นอนว่าอาชีพบางอาชีพในอนาคตก็อาจจะถูกทดแทนด้วยเครื่องจักรไปแล้วอย่างเช่น อาชีพหมอที่ตอนนี้ก็ได้มีการศึกษาและวิเคราะห์เทคโนโลยีในการผ่าตัดและวินิจฉัยอาการคนไข้ได้ ทำให้ทุกคนในสังคมรวมทั้งผู้เขียนเองต้องเรียนรู้ทักษะใหม่ๆให้ได้อยู่ตลอดเวลา อย่าหยุดนิ่งกับความรู้ที่ถูกมอบให้เพียงอย่างเดียวแต่ควรที่จะสรรหาความรู้มาเพิ่มแก่ตนเองได้ด้วยเพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมต่อการทำงานและใช้ชีวิตในยุคของอุตสาหกรรม 4.0 

แหล่งอ้างอิง

ธัญลักษณ์ รุ้งแสงจันทร์. (2561). การรับมือกับการเปลี่ยนแปลงในยุค 4.0 ของแรงงานไทย 

    [ฉบับออนไลน์]. วารสารสังคมสงเคราะห์, 26(2), 172-204.

ปิยะนันท์ ปิงวงศ์. (2560). ผลกระทบของอุตสาหกรรม 4.0 ต่อแรงงานกรณีศึกษา บริษัท โอทีซี 

    ไดเฮ็น เอเชีย จำกัด. วิทยานิพนธ์ปริญญาเศรษฐศาสตร์มหาบัณฑิต สาขาวิชาเศรษศาสตร์ธุรกิจ

    บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

โพสต์ทูเดย์. (2561). ผลกระทบนโยบาย 4.0 เสี่ยงทำแรงงานไร้อาชีพ. ค้นเมื่อ 16 สิงหาคม 2563, 

    จาก https://www.posttoday.com/politic/report/562857

Peraphan. (2561). ผลกระทบก้าวต่อไปสู่อุตสาหกรรม 4.0. ค้นเมื่อ 16 สิงหาคม 2563, 

    จาก https://thaiindustrialoffice.wordpress.com/2018/08/25/ผลกระทบก้าวต่อไปสู่อุต/

Piek. (2559). Industry 4.0 and its influence on our daily lives. ค้นเมื่อ 16 สิงหาคม 2563, 

    จาก https://piekblog.com/en/industry-4-0-and-its-influence-on-our-daily-lives/